AkademiAkademi'ye girişGiriş

Merchandiser nasıl olunur?

DepartmanKoleksiyon ve ticari planlamaModülPIM

Merchandiser, bir moda markasında hangi ürünün kaç modelle, hangi fiyattan ve kaç adetle satışa çıkacağını planlayan kişidir.

Kart: Kapalı · ilerlemen bu tarayıcıda · hesabına kaydet
PIMLAND 02 · PIM

Merchandiser

Koleksiyon ve ticari planlama Kart · Kapalı
1
1 · kart özeti yaklaşık 2 dk

Merchandiser, kısaca

Kart özetiyaklaşık 2 dakika · dinle ya da oku

Yeni sezonun kararları geçen sezonun satışıyla verilir; satış oranı her zaman beden kırılımıyla okunur.

Sesli dinle
  • Geçen sezonun satışını model, renk, beden ve kanal kırılımında okur.
  • Line planı kurar, hedef maliyeti belirler, siparişin beden ve renk dağılımını hazırlar.
  • Sezon ritmi: satış raporu, line plan ve alım bütçesi, marj raporu, haftalık satış takibi.
  • En önemli belgeler line plan, alım bütçesi (OTB), hedef maliyet listesi ve asorti tablosudur.
  • Satış oranını beden kırılımı ve rafta kalınan süreyle birlikte oku.
  • Plana göre satış oranı, sezon sonu marjı ve kalan stokla değerlendirilir.
En önemli belgeler
  • Line plan
  • Alım bütçesi (OTB) tablosu
  • Hedef maliyet listesi
  • Asorti ve sipariş adet tablosu
En çok birlikte çalıştığı
  • Koleksiyon sorumlusu
  • Maliyet uzmanı
  • Satın alma uzmanı
Notu PDF olarak indirAyrıntılı oku
Ayrıntılı okubütün belgeler, iş akışı, vakalar
  1. Geçen sezonun satışını model, renk, beden ve kanal kırılımında okur: ne sattı, ne indirime kaldı, hangi beden erken bitti.
  2. Line plan'ı kurar: her kategoride kaç model, hangi fiyat bandı, model başına kaç renk, renk başına kaç adet.
  3. Hedef satış fiyatından ve hedef marjdan geriye giderek maliyet uzmanıyla hedef maliyeti belirler.
  4. Siparişin beden ve renk dağılımını (asorti) mağaza ve kanal ihtiyacına göre kurar.
  5. Sezon içinde satış hızını izler. Yeniden sipariş, kanal kaydırma ya da indirim kararına veri verir.

Bir sezonda

  1. Sezon başı

    Geçen sezonun satış raporu. Hızlı satanlar, kalanlar, eriyen bedenler.

  2. Plan

    Line plan ve alım bütçesinin (OTB) kategorilere dağıtılması. Tasarım plandaki boş yuvaları çizimle doldurur.

  3. Geliştirme

    Hedef maliyeti aşan modeller maliyet uzmanıyla, adet ve renk satın almayla konuşulur.

  4. Koleksiyon onayı

    Kategori dengesi ve marj raporu masaya gelir.

  5. Satış dönemi

    Haftalık satış raporu. Yeniden sipariş mi, indirim mi, kanal kaydırma mı?

Kimlerle çalışır?

  • Koleksiyon sorumlusu
  • Moda tasarımcısı
  • Maliyet uzmanı
  • Satın alma uzmanı
  • E-ticaret uzmanı
  • Mağaza satış danışmanı
  • Planlama uzmanı
  • Görsel düzenleme (VM) uzmanı

Okuldan işe

Okulda öğrendiğinİş hayatında
Koleksiyonu bir ilham ve temayla başlatmayı öğrenirsin.İş hayatında ilhamın yanına bir tablo gelir: line plan. Tasarım, tablodaki boş satırları doldurur.
Bir ürünün neden beğenileceğini tasarım diliyle anlatmayı öğrenirsin.İş hayatında 'bu çok satar' bir satış oranıyla ölçülür (sell-through): satılan adet bölü satışa sunulan adet. Tek başına yanıltabilir, beden kırılımıyla birlikte okunur.
Excel'in temel formülleri ve tablolarıyla tanışırsın.İş hayatında Excel ana aracın olur: özet tablo, koşullu biçimlendirme, senaryo hesabı. İncelediğimiz 242 ilanın %38'i Excel ya da MS Office istiyor.
Merchandising kavramıyla genel hatlarıyla tanışırsın.İş hayatında aynı ad üç ayrı işi anlatır: markadaki ürün merchandiser'ı, ihracatçı üreticideki sipariş merchandiser'ı ve mağazadaki visual merchandiser.
Bir ürünü eleştiri ve sunumla değerlendirmeyi öğrenirsin.İş hayatında satış verisi de konuşur. Bazen satılmayan ürün aslında stokta olmayan üründür; orta beden erken bittiyse gerçek talep tabloda hiç görünmez.

İlanlar ne istiyor?

Ağustos–Ekim 2026'da yayında olan 242 moda ve perakende ilanından.

Satış verisi, ticari bakış, analitik

242 ilanın %58'inde; listenin ilk sırasında. Buyer ve planner ilanları tamamen sayı işi: satış oranı, markdown, en iyi ve en kötü satanlar.

Excel

242 ilanın %38'inde. Bir e-ticaret merchandiser ilanı bunu açıkça 'olmazsa olmaz' diye yazıyor.

PLM ve ERP

Tüm örneklemde PLM adıyla yalnız 2 ilanda (%1) geçiyor; ERP, SAP ya da Nebim 34 ilanda (%14). PLM'in adıyla geçtiği ilanlardan biri ihracatçı bir üreticinin müşteri temsilcisi ilanı. İhracat tarafındaki merchandiser ilanlarında fit yorumunu ve teknik föyü anlayıp ekiplere aktarmak, critical path ve termin de orada isteniyor.

Bölüm

Buyer, merchandiser ve planner ilanları çoğunlukla tekstil mühendisliği, endüstri mühendisliği, işletme ya da istatistik mezunu istiyor. Moda tasarımı okuyorsan bu kapıda sayıyla kendini göstermen gerekir.

İngilizce

242 ilanın %33'ünde; ofis ve üretim mesleklerinde %42. İhracat yapan firmalarda merchandiser'dan iyi düzey İngilizce beklenir.

İlk 90 gün

  1. Geçen sezonun satış raporunu kategori kategori oku. En çok satan ve en çok kalan ürünleri nedenleriyle not et.
  2. Line plan dosyasının her sütununu öğren: kim dolduruyor, kim kullanıyor.
  3. Excel'de özet tablo ve DÜŞEYARA'yı düşünmeden yapacak hâle gel.

Hangi bölüm?

Bölüm şartı yok. İşletme, iktisat, endüstri mühendisliği, tekstil mühendisliği ve moda yönetimi yaygın. Çoğu kişi planlama ya da merchandising asistanı olarak başlar; mağaza deneyimi müşteriyi anlamak için değerlidir.

Süper güç

Tasarımın duygusunu sayıya, sayıyı da karara çevirmek.

İş hayatında

İşin içinden: belgeler, kararlar, vakalar

Belgeler, devirler, kararlar ve sahada olan hatalar.

Bir iş günü

  1. 09.00

    Haftalık satış raporunu açarsın: kategori, model, renk, beden ve kanal kırılımında. Önce satış oranına, sonra stokta kalma süresine bakarsın.

  2. 10.00

    Tükenen bedenlerin ve hızlı satan modellerin listesini çıkarırsın. Bunlar yeniden sipariş adayıdır; tedarik süresi yetişiyor mu, satın almaya sorarsın.

  3. 11.00

    Tasarım ekibiyle yeni sezonun line plan'ına bakarsın: hangi yuva boş, hangi kategoride fazla model birikmiş.

  4. 13.30

    Maliyet uzmanıyla hedef maliyeti aşan modelleri konuşursun. Ya fiyat bandı değişecek ya maliyet düşecek; ikisinin de marja etkisini hesaplarsın.

  5. 14.30

    Satın almayla adet ve asortiyi konuşursun. Bir rengin adedi tedarikçinin minimum sipariş miktarının (MOQ) altında kalmış.

  6. 16.00

    E-ticaret ve mağaza ekiplerinden gelen talepleri sezon planıyla karşılaştırırsın: bir model yalnız çevrim içi mi satılsın, bir renk hangi mağazalara gitsin?

  7. 17.00

    Koleksiyon sorumlusuna kategori dengesi ve alım bütçesinin (OTB) ne kadarının kullanıldığı hakkında kısa bir not yazarsın.

Örnek bir gün; saatler firmaya ve sezona göre değişir.

İş akışı: senden önce, senden sonra

  1. 1
    Geçen sezonu oku
    Girdi
    Satış ve stok raporu
    Çıktı
    Ne sattı, ne kaldı, hangi beden erken bitti notu
    Teslim
    Koleksiyon sorumlusu
  2. 2
    Line plan'ı kur
    Girdi
    Sezon brifi, OTB, satış analizi
    Çıktı
    Line plan
    Teslim
    Moda tasarımcısı
  3. 3
    Hedef maliyeti belirle
    Girdi
    Hedef satış fiyatı, hedef marj
    Çıktı
    Model bazında hedef maliyet
    Teslim
    Maliyet uzmanı
  4. 4
    Asorti ve adet kur
    Girdi
    Onaylı model listesi, mağaza ve kanal ihtiyacı
    Çıktı
    Sipariş adet tablosu
    Teslim
    Satın alma uzmanı
  5. 5
    Fiyatları hazırla
    Girdi
    Onaylı maliyet, fiyat grupları
    Çıktı
    Satış fiyat listesi
    Teslim
    E-ticaret uzmanı
  6. 6
    Satış dönemini izle
    Girdi
    Haftalık satış raporu
    Çıktı
    Yeniden sipariş, kanal kaydırma ya da indirim önerisi
    Teslim
    Orta düzey yönetici

Elinden geçen belgeler

BelgeKimdenKimeNe zamanNe için
Haftalık satış ve stok raporuERP ya da raporlama ekibiMerchandiserHer hafta başıSatış oranı, tükenen bedenler, indirime kalma riski olan ürünler buradan okunur.
Alım bütçesi (OTB) tablosuOrta düzey yönetici ve finans çerçeveyi verirMerchandiser dağıtır; koleksiyon sorumlusu ve satın alma kullanırPlan dönemi, sezon içinde güncellenirSezonun alım bütçesi kategorilere ve teslim dönemlerine bölünür; harcanan ve kalan bütçe görünür.
Line planMerchandiserTasarım, koleksiyon sorumlusu, maliyet uzmanı, satın almaTasarımdan önce kapanırHer satır bir model yuvasıdır: kategori, fiyat bandı, renk sayısı, adet derinliği, teslim dönemi.
Hedef maliyet listesiMerchandiser ve maliyet uzmanıTasarım, ürün geliştirmeLine plan'la birlikteHedef satış fiyatından ve hedef marjdan geriye bulunan üst maliyet sınırı her modele yazılır.
Asorti ve sipariş adet tablosuMerchandiserSatın alma, üretim takipLine review'dan sonraModel, renk ve beden bazında kaç adet sipariş verileceği; malzeme ihtiyacı buradan hesaplanır.
Satış fiyat listesiMerchandiserE-ticaret, mağaza ekipleriÜrün satışa çıkmadan önceHer fiyat grubu ve para birimi için onaylı satış fiyatı.
Sezon içi aksiyon önerisiMerchandiserOrta düzey yöneticiSatış döneminde, gerektikçeYeniden sipariş, kanal kaydırma ya da indirim önerisi; her biri satış verisiyle.

Kararlar

  • Bir modelin beden ve renk dağılımını (asorti) kurmak.Onaylayan: Öneri senin; satın almayla netleşir. Bütçeden sapma varsa orta düzey yönetici onaylar.
  • MOQ'ya takılan bir rengi koleksiyondan çıkarmak ya da başka bir modelle aynı kumaşı paylaştırmak.Onaylayan: Tasarımla birlikte karar verirsin; koleksiyon sorumlusu bilgilendirilir.
  • Bir kategorinin fiyat bandını değiştirmek.Onaylayan: Orta düzey yönetici onaylar; sen marj ve satış etkisini hazırlarsın.
  • İndirime (markdown) girme zamanı ve derinliği.Onaylayan: Öneri senin; karar yönetimin. Önerin satış hızına ve kalan stoğa dayanır.

İş hayatında neyle değerlendirilirsin?

  • Plana göre satış oranı (sell-through)
  • Hedef marjın sezon sonunda tutması
  • Sezon sonunda kalan stok ve indirime kalan ürün
  • Alım bütçesine (OTB) uyum
  • Erken tükenme yüzünden kaçan satış

Sahada sık yapılan hatalar

Satış oranını beden kırılımı olmadan okumak.

SonucuOrta bedenleri erken tükenen model 'az satmış' görünür ve yeni sezonda adedi düşürülür.

ÖnlemSatış oranını her zaman beden kırılımı ve rafta kalınan süreyle birlikte oku.

Marj ile kâr oranını (mark-up) karıştırmak.

SonucuHedef maliyet yanlış hesaplanır, toplantıda herkes başka bir sayıyı konuşur.

ÖnlemTablonun başlığına hangi oranı kullandığını yaz; formülü dosyada bırak.

Line plan'daki adet değişikliğini satın almaya iletmemek.

SonucuTedarikçi eski adetle üretir; ya malzeme eksik kalır ya stok birikir.

ÖnlemAdet değiştiğinde satın almaya tarihli ve yazılı bildir; eski tabloyu arşivle.

Geçen sezonun dosyasını kopyalayıp sabit değerleri kontrol etmemek.

SonucuEski kur, eski fiyat ya da eski adet yeni sezona taşınır.

ÖnlemKopyaladığın dosyada elle girilmiş sabit değerleri işaretle ve tek tek güncelle.

Kategori ve ürün grubu adlarını tutarsız girmek.

SonucuAynı ürün bir yerde 'Ceket', başka yerde 'Blazer' olur; rapor yanlış toplanır.

ÖnlemOrtak bir kategori listesi kullan; yeni ad açmadan önce listeye bak.

Vaka: sen olsan ne yaparsın?

Vaka 1Çok satan bir pantolonun orta bedenleri sezonun ortasında bitti, aynı modelin başka bir rengi indirime kaldı. Tasarım yeni sezonda bu modelde daha fazla renk istiyor.Ne yaparsın?

İyi bir cevapRenk sayısını artırmak yerine çok satan rengin derinliğini ve orta bedenlerin payını artırmayı önerirsin; zayıf kalan rengi çıkarmayı ya da yalnız bir kanalda satmayı teklif edersin. Önerini beden kırılımlı satış tablosuyla gösterirsin.

Tükenen beden gerçek talebi gizler. Daha çok renk aynı bütçeyi daha ince dilimler, sorunu çözmez.

Vaka 2Bir kumaş tedarikçisinin renk başına minimum sipariş miktarı, bir renk için planladığın adedin üstünde.Ne yaparsın?

İyi bir cevapÜç seçeneği hesaplarsın: aynı kumaşı ve rengi ikinci bir modelde kullanmak, renk sayısını azaltmak ya da MOQ altı ek ücreti kabul edip maliyete yansıtmak. Her birinin marja ve bütçeye etkisini satın alma ve maliyet uzmanıyla birlikte masaya koyarsın.

MOQ bir satın alma ayrıntısı gibi görünür ama line plan kararıdır; renk sayısını ve adet derinliğini doğrudan değiştirir.

Vaka 3E-ticaret ekibi bir modeli yalnız çevrim içi satmak istiyor; planda bu model mağazalara da dağıtılıyor.Ne yaparsın?

İyi bir cevapModelin çevrim içi satış verisine ve iade bilgisine bakarsın, mağaza adedini ve asortiyi yeniden hesaplarsın. Bütçeye ve teslim planına etkisini koleksiyon sorumlusuna ve satın almaya bildirirsin.

Kanal kararı adedi, asortiyi ve sevkiyat planını birlikte değiştirir; tek ekibin isteğiyle sessizce değişmez.

Önce kendi cevabını düşün, sonra aç.

Global

Bu meslek dünyayla nasıl çalışır?

Merchandiser'ın dili büyük ölçüde İngilizcedir: sell-through, OTB, markdown, best seller, worst seller, line plan; incelenen ilanlarda bu terimler açıkça geçiyor. İhracatçı üreticideki sipariş merchandiser'ı yabancı müşterinin siparişini numuneden sevkiyata yürütür; fiyatı FOB ya da DDP konuşur, ilanlarda müşterinin PLM sistemine hâkim olmak, fit yorumunu ve teknik föyü ekiplere doğru aktarmak isteniyor. Markada ise aynı ürün birden çok para biriminde ve fiyat grubunda satılabilir; ürün kaydındaki kompozisyon ve menşe gibi alanlar hem pazaryerine hem AB dijital ürün pasaportu için istenecek veriye gider, bu yüzden PLM ve PIM'deki kayıt herkesin ortak dili olur.

PLM ile ne değişir?

ÖncePLM ile
Line plan bir dosyada, tasarımın model listesi başka bir dosyada yaşar; sezon ilerledikçe ikisi birbirinden uzaklaşır.Line plan'daki her satır bir ürün kaydına bağlıdır; planlanan ile gerçekleşen sezon boyunca aynı yerde görünür.
Hedef maliyet e-postayla gider, gerçekleşen maliyet haftalar sonra başka bir tabloda gelir.Ürün kaydında hedef ve gerçekleşen mark-up yan yana durur; sapma oluştuğu anda görünür.
Fiyatlar ayrı fiyat dosyalarında tutulur, kanallara elle kopyalanır.Fiyat grupları ve para birimleri ürün kartında hesaplanır, onaylanır ve kanallara aktarılır.

Kariyer yolu

  1. Merchandising ya da planlama asistanı
  2. Merchandiser
  3. Kıdemli merchandiser
  4. Orta düzey yönetici (kategori ya da planlama)

Bu mesleğin sözlüğü

Line plan
Bir sezonun her kategorisinde kaç model, hangi fiyat bandı, kaç renk ve kaç adetle çıkılacağını gösteren koleksiyon planıdır.
Sell-through (satış oranı)
Bir dönemde satılan adedin aynı dönemde satışa sunulan adede oranıdır.
Markdown (indirim)
Satışı beklenenin altında kalan ürünün fiyatının düşürülmesidir.
Hedef marj
Satış fiyatı ile maliyet arasındaki farkın satış fiyatına oranı olarak markanın ulaşmak istediği değerdir.
Hedef maliyet
Hedef satış fiyatı ve hedef marjdan geriye hesaplanan, bir ürünün maliyetinin aşmaması gereken üst sınırdır.
Kâr oranı (mark-up)
Satış fiyatı ile maliyet arasındaki farkın maliyete oranıdır; marjla karıştırılmamalıdır.
MOQ (minimum sipariş miktarı)
Tedarikçinin bir kalem için, çoğu zaman renk başına, kabul ettiği en düşük sipariş miktarıdır.
Varyant
Aynı modelin renk, beden gibi özelliklerle ayrılan her bir satılabilir seçeneğidir.
SKU (stok kodu)
Stokta tutulan her ürün seçeneğini tekil olarak tanımlayan koddur.
Drop
Bir koleksiyonun tek seferde değil, belirli tarihlerde parça parça satışa çıkarılmasıdır.
Merchandising
Doğru ürünün doğru fiyat, adet ve zamanda satışa çıkmasını planlama işidir.
FOB
Satıcının malı yükleme limanında gemiye yükleyene kadar sorumlu olduğu, sonrasını alıcının üstlendiği teslim şeklidir.
DDP
Satıcının malı vergi ve gümrük masrafları ödenmiş olarak alıcının adresine teslim ettiği teslim şeklidir.
ERP
Kurumsal kaynak planlaması: şirketin stok, satış, satın alma, muhasebe gibi işlemlerini kayıt altına alan sistemdir.
1 · Kısaca ve iş hayatındaOkudun mu? Sırada 3 kısa soru var
2
2 · PIM

İş ekranda nasıl görünür?

Merchandiser'ın Pimland'deki ilk durağı ürünün kendisi: sezon, tema, ürün grubu, varyant. Sonra fiyat ve marj.

  1. Koleksiyonu varyant listesinde gör: Pimland ekranı
    Demo ortamından ekran; marka ve tutarlar demo verisi.
    Adım 1

    Koleksiyonu varyant listesinde gör

    E-ticaret kokpiti ürünleri varyant bazında listeler: kapak görseli, statü, ürün türü, stok kodu, sezon, marka, ürün teması, ana ürün grubu, ürün grubu, renkler. Üstte toplam varyant sayısı, filtre ve 'ürün bazında listele' seçeneği var.

    İş hayatında gerçekte line plan'daki her satır bir ürün kaydına bağlıysa plan ile gerçekleşen arasındaki fark sezon boyunca görünür kalır. Bağlı değilse iki dosya sezon ilerledikçe birbirinden uzaklaşır.

  2. Ürünün kimliğini oku: Pimland ekranı
    Demo ortamından ekran; marka ve tutarlar demo verisi.
    Adım 2

    Ürünün kimliğini oku

    Ürün kartının bu sekmesinde sezon, marka, ürün teması, ana ürün grubu, ürün grubu, stil ve ürün tipi kodu yan yana. Satış raporunu kategori bazında kırarken kullandığın alanlar bunlar.

    İş hayatında gerçekte aynı ürün grubu bir yerde 'Ceket', başka yerde 'Blazer' diye girildiyse raporun yanlış toplanır. Alanların tutarlı doldurulması merchandiser'ın da derdidir.

  3. Hedef ile gerçekleşeni karşılaştır: Pimland ekranı
    Demo ortamından ekran; marka ve tutarlar demo verisi.
    Adım 3

    Hedef ile gerçekleşeni karşılaştır

    Maliyet ekranının finansal değerler bölümünde hedef mark-up ile gerçekleşen mark-up yan yana. Altında hesaplanan satış fiyatı ve maliyet özeti; sağda hangi maliyet revizyonuna baktığını seçersin.

    İş hayatında gerçekte marj ile kâr oranı (mark-up) farklı hesaplardır: marj farkı satış fiyatına, mark-up maliyete böler. Toplantıda hangisini konuştuğunu söylemezsen yanlış karar çıkar.

  4. Fiyat gruplarına bak: Pimland ekranı
    Demo ortamından ekran; marka ve tutarlar demo verisi.
    Adım 4

    Fiyat gruplarına bak

    Satış fiyatları sekmesinde her ürün fiyat grubu için hesaplanan fiyat, girilecek fiyat ve para birimi ayrı satırda. Hesapla, onayla ve aktar adımları ekranın üstünde. Bu görüntü İngilizce arayüzden.

    İş hayatında gerçekte aynı ürünün farklı para birimlerinde birden çok fiyat grubu olabilir. Hangi grubun nereye gittiğini bilmeden fiyat onaylanmaz.

Bu ekranlar Pimland PIM modülünden.

2 · Pimland ekranlarıOkudun mu? Sırada 3 kısa soru var
3
3 · kart 02 / 20

Kartını aç

Son adım

Kartını aç

Kısa özeti ve Pimland ekranlarını okuyup 3 sorudan en az 2'sini doğru cevaplayınca kartın açılır. 20 kartın hepsi açıldığında Pimland Basic Sertifikan hesabına kendiliğinden gelir.

SSS

Merchandiser hakkında sık sorulanlar

4 soru

Moda ve perakendede ürünün ticari planını yapan kişi. Markada hangi ürünün kaç modelle, hangi fiyat ve adetle çıkacağını planlar; ihracatçı üreticide sipariş yönetimini, mağazada ise görsel sergilemeyi de anlatabilir.

Merchandiser ne kadar ve hangi fiyatla üretileceğini planlar. Visual merchandiser üretilen ürünün mağazada ve vitrinde nasıl sergileneceğini kurgular. Biri planlama, öbürü sergileme işi.

Bir sezonun koleksiyon planı: kategori bazında model sayısı, fiyat bandı, renk sayısı, adet derinliği ve teslim dönemi. Tasarım ekibi her satırı bir modelle doldurur.

Olabilirsin, ama ilanlar bu meslekte çoğunlukla mühendislik, işletme ya da istatistik mezunu istiyor. Farkı Excel'de, satış analizinde ve ürün bilgisinde göstermen gerekir. Ürünü tanıman burada avantaj.

· Pimland Akademi ekibi